Perl'e Giriş

Neden Perl?

Perl size zaman kazandırır. Perl dili Unix işletim sistemi üzerinde, C gibi dillerde yazılması uzun zaman alan fakat yaygın biçimde kullanılan işlevleri gerçekleştirmek amacıyla tasarlanmıştır. Şimdilerde tüm işletim sistemini destekleyen Perl derleyici/yorumlayıcıları mevcuttur.

Perl platformdan bağımsızdır. Perl dilinin gördüğü ilgi üzerine, yaygın olarak hemen hemen tüm işletim sistemlerine uygun bir Perl derleyici/yorumlayıcısı geliştirilmiştir.

Perl şablon eşleme(pattern matching) konusunda güçlü bir dildir. Perl dilinin bu özelliği ve CGI modülü sayesinde, bu dille metin işlemeye dayanan web uygulamaları da geliştirilebilmektedir.

Perl için kaynak sıkıntısı çekmezsiniz. Perl ile ilgili binlerce konuda milyonlarca satır kaynak kodu CPAN* da yer almaktadır. Dahası, farklı konularda çözümler sunan binlerce modül de bu sistemde yer almaktadır.

Perl dilini öğrenmek çok kolaydır. Perl dili, diğer dillere nazaran İngilizce'ye çok yakındır. Sözdizimi de çok esnektir. Çalışabilen bir uygulama yazmanız için rutin ön girdilere ihtiyacınız yoktur. Hiç bir programlama dilinde bir tecrübeniz yoksa bile Perl'i öğrenmeniz kolay olacaktır.

(*): CPAN(the Comprehensive Perl Achive Network)

Perl Kurulumu

Perl'i Windows üzerine kurmak için sitemiz üzerinden ActiveState Perl yazılımını indirin. Kurulum sırasında .pl ve plx uzantılarını ilişkilendirmek isteyip istemediğiniz sorulacaktır bunu evet işaretlemeyi unutmayın. Tabiki yardım dosyalarının da kurulumuna izin vermeniz iyi olacaktır. Şimdi kurulumunuzu tamamladınız. Kurulum yaptığınız dizine gidin ( örn:C:\Perl ). Bu dizin içerisinde yer alan html isimli dizine girin ve bu dizin içinde yer alan index.html adındaki dosyayı sağ tuşla tıklayıp masaüstüne kısayol oluşturun, çünkü bu dosya ActiveState tarafından hazırlanan yardım dosyalarıdır. Bunun yanında Notepad++ gibi bir metin renklendirici editör kullanmanız da kodlamalarınızda kolaylık sağlayacaktır.

Perl'in Unix sistem üzerine kurulumunu ise daha sonra bu satırlarda görebileceksiniz.

Daha önce de belirttiğim gibi Perl programı yazıp çalıştırmanız için rutin ön girdiler yazmanıza gerek yoktur. Fakat, Unix üzerinde Perl programlarının direkt çalıştırılabilmeleri için kodlarımızın başına yani en üst satıra shebang adı verilen ve Perl'in çalıştırılabilir dosyasının yer aldığı yolu belirten kısmı kullanabiliriz. Her ne kadar derslerimize Windows üzerinde devam edecek olsak da shebang satırlarını her programda göreceksiniz. Şimdi notepad++'da (veya kullandığınız başka bir editör yazılımıyla) yeni bir dosya oluşturalım ve içerisine de aşağıda kutu içinde yazılmış kodu yapıştıralım. Sonrasında Şekil 1'de gördüğünüz gibi, bu metni merhaba.pl ismi ile C:\Perl\mysamples dizinine kaydediniz.

Şekil 1: İlk programımızın kaydedilmesi

merhaba.pl

#!/usr/bin/perl -w
print ("Merhaba dunyali, biz dostuz!");

C:\Perl\mysamples>merhaba.pl
Merhaba dunyali, biz dostuz!

Az önce de belirttiğim gibi ilk satır shebang satırıdır ve Windows sistem üzerinde herhangi bir etkisi bulunmaz. İkinci satır da tahmin ettiğiniz gibi tırnak içinde verilmiş metini ekrana basan fonksiyondur. Program çıktısı programın kodlarının hemen alt kısmında verilmiştir. Bu çıktıya ulaşmak için Başlat -> Donatılar -> MS-DOS Komut İstemcisini tıklayın (veya kısaca Başlat -> Çalıştır tıklayın ve cmd yazıp enter tuşuna basın). Açılan ekranda cd c:\perl\mysamples yazın, ardından merhaba.pl yazdığınızda program çalıştırılacaktır.

Perl Dilinin Temelleri
Yorum İfadeleri

Bir önceki dersimizde print fonksiyonuyla ekrana yazı yazdırmayı öğrenmiştik. Şimdi bu programımızı biraz daha geliştirelim ve merhaba2.pl ismiyle kaydedelim.

merhaba2.pl
#!/usr/bin/perl -w
print ("Merhaba dunyali, biz dostuz!\n"); #parantezli yazım
print "Merhaba dunyali, biz geldik!"; #parantez kullanmadan yazım


C:\Perl\mysamples>merhaba2.pl
Merhaba dunyali, biz dostuz!
Merhaba dunyali, biz geldik!

Bu bölümde gözünüze çarpan ilk şey bazı kodların farkı renkte yazılması olsa gerek. Yukarıda yeşil rekte yazılmış kısımlar yorum satırlarıdır. Özel durumlar haricinde, derleyiciler/yorumlayıcılar yorum satırlarını ihmal ederler. Programcılar, kendileri için veya başka programcılar için kodun, fonksiyonun veya programın işlevini anlatan hatırlatmalar eklerler. Perl dilinde bu işi gerçekleştirmek için '#" simgesi kullanılır. Bu simgeden başlayarak satır sonuna kadarki metin yorum satırı olarak algılanır. Perl dilinde yorumlar için bir istisna vardır, o da programın en başına eklenen shebang ifadesi yani #!/usr/bin/perl -w. Bu ifade yorum satırı olmasına rağmen Unix sistemlerde çalıştırılır.

print Fonksiyonu

İlk programımıza göre farklı olan diğer bir durum ise, ikinci satırda yer alan "\n" ifadesidir. Bu ifade ekran çıktısında satırbaşı yapmamızı sağlar. İleride karakter sabitleri konusunda bu tür ifadelerle ilgili ayrıntılı bilgi verilecektir. Bir önceki programımızda ";"(noktalı virgül) konusunda bir bilgi vermemiştim. C dilinde ve buna yakın sözdizimi olan dillerde, fonksiyon, degişken tanımlama, aritmetik işlemler vs. sonrası ";" kullanılır. Bu simge, derleyiciye fonksiyon, degişken tanımlama, atama vs. ifadenin bittiğini anlatır. Bu simge programımızda da print fonksiyonunun sonlandığını gösterir.

İlk derslerde de belirtmiştim Perl dili sözdizimi konusunda oldukça esnektir. Bir fonksiyona, parametreleri parantezler kullanarak gönderebileceğiniz gibi direkt olarak da göndermeniz mümkün. İkinci satır ve üçüncü satır arasında işlev olarak herhangi bir fark yoktur.

merhaba3.pl
#!/usr/bin/perl -w
print "Merhaba dunyali ","biz dostuz!\n"; #fonksiyona 2 parametre gönderdik
print "Merhaba dunyali "."biz dostuz!\n"; #fonksiyona birleştirilmiş 1 parametre gonderdik
print "Merhaba " x 3; #Merhaba kelimesi 3 kez yazdırılıyor

C:\Perl\mysamples>merhaba3.pl
Merhaba dunyali biz dostuz!
Merhaba dunyali biz dostuz!
Merhaba Merhaba Merhaba

Son örnek kodumuzda ise print fonksiyonunu farklı biçimlerde kullanmayı denedik. İlk fonksiyona iki farklı parametre gönderdik. Aslında print fonksiyonu sonsuz sayıda parametre alabilir. İkinci fonksiyona tek parametre gönderdik, çünkü çift tırnak veya tek tırnak arasına alınmış metinleri "."(nokta) işareti ile birleştirebiliriz. Üçüncü fonksiyonda ise, çift tırnak içindeki metin yanına "x 3" ekleyerek bu metnin 3 kez basılmasını sağladık.

[eFeX09]

tskLer apLa ßiLgiler icin!

Rica Ederim efex